W dniach 1–3 czerwca 2026 r. odbył się XVI Europejski Kongres Finansowy w Hotelu Sheraton w Sopocie. Tegoroczna, rekordowa pod względem liczby uczestników edycja jednego z najważniejszych wydarzeń gospodarczo-finansowych w Europie Środkowo-Wschodniej przebiegała pod hasłami bezpieczeństwa i konkurencyjności.
Kongres zgromadził przedstawicieli sektora finansowego, administracji publicznej, świata nauki oraz biznesu. Uroczystego otwarcia wydarzenia dokonali Magdalena Czarzyńska-Jachim, prezydentka Miasta Sopotu, oraz Jan Krzysztof Bielecki, przewodniczący Rady Programowej Europejskiego Kongresu Finansowego i były prezes Rady Ministrów. Wśród uczestników i gości znaleźli się m.in. przedstawiciele rządu, instytucji nadzorczych oraz życia publicznego.
Program Kongresu koncentrował się wokół najważniejszych wyzwań stojących przed Polską i Europą, w tym bezpieczeństwa gospodarczego i energetycznego, finansowania inwestycji, transformacji energetycznej, innowacyjności, rozwoju sztucznej inteligencji oraz budowy konkurencyjności gospodarki w warunkach rosnącej niepewności geopolitycznej. W licznych debatach podkreślano, że Europa znajduje się obecnie w momencie wymagającym redefinicji dotychczasowego modelu rozwoju i poszukiwania nowych źródeł wzrostu.
Jednym z najważniejszych wydarzeń drugiego dnia Kongresu było wystąpienie prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska, który po raz pierwszy uczestniczył w Europejskim Kongresie Finansowym. Przemówienie zostało poświęcone przede wszystkim rozwojowi sztucznej inteligencji oraz budowaniu suwerenności technologicznej jako istotnego elementu bezpieczeństwa gospodarczego i militarnego państwa.
Szczególne zainteresowanie wzbudziły dyskusje dotyczące długoterminowej konkurencyjności polskiej gospodarki. Zwracano uwagę, że jej źródłem nie może być już przede wszystkim przewaga kosztowa. Coraz większe znaczenie mają innowacyjność, rozwój własnych kompetencji technologicznych, działalność badawczo-rozwojowa, jakość instytucji publicznych oraz kapitał ludzki. Podkreślano również potrzebę wzmacniania zdolności polskiej gospodarki do tworzenia wysokiej wartości dodanej i budowania silnych krajowych marek, przy jednoczesnym zachowaniu korzyści wynikających z otwartości na handel międzynarodowy i integracji z rynkiem europejskim.
Ważnym tematem Kongresu była także rola inwestycji w utrzymaniu długookresowego wzrostu gospodarczego. Uczestnicy debat wskazywali, że sama dostępność kapitału nie jest wystarczająca. Kluczowe znaczenie dla decyzji inwestycyjnych mają stabilność regulacyjna, przewidywalność polityki gospodarczej oraz jakość instytucji. Zagadnienia te poruszono m.in. podczas tradycyjnej Debaty Prezesów Banków, poświęconej roli sektora finansowego w finansowaniu rozwoju polskiej gospodarki.
Wśród panelistów Kongresu znalazł się szereg człoków Towarzystwa Ekonomistów Polskich. Prof. Paweł Wojciechowski, prezes Instytutu Finansów Publicznych i członek TEP ze współautorem zaprezentowali raport „Zagrożenia nadmiernego długu publicznego. Edycja 2026”, który skomentował dr Sławomir Dudek, prezes Rady Fiskalnej, członek i były przewodniczący TEP. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na skalę deficytu finansów publicznych oraz ryzyko odkładania koniecznej konsolidacji fiskalnej pomimo dodatniego tempa wzrostu gospodarczego i napływu środków unijnych. Wśród członków TEP w panelach wystąpili również dr Maciej Bitner, szef zespołu w Dziale Strategii i Relacji Inwestorskich Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, oraz dr Jakub Karnowski, prezes KredoBank SA i pracownik SGH.
Tegoroczny Kongres pokazał wyraźną zmianę akcentów w europejskiej debacie gospodarczej. Obok efektywności rynków i korzyści płynących z globalizacji coraz częściej wskazywano na znaczenie odporności gospodarek, bezpieczeństwa dostaw, autonomii technologicznej oraz strategicznych inwestycji. Nie oznacza to odejścia od zasad gospodarki rynkowej, lecz poszukiwanie nowej równowagi pomiędzy efektywnością ekonomiczną a bezpieczeństwem państwa i społeczeństwa.
Udział w XVI Europejskim Kongresie Finansowym potwierdził, że przyszłość polskiej gospodarki będzie zależała nie tylko od poziomu inwestycji, lecz także od zdolności do tworzenia innowacji, jakości instytucji oraz umiejętności długofalowego planowania rozwoju. Jednym z kluczowych wyzwań najbliższych lat pozostanie znalezienie równowagi pomiędzy otwartością gospodarki a budową własnych przewag konkurencyjnych w coraz bardziej wymagającym otoczeniu międzynarodowym.
Towarzystwo Ekonomistów Polskich po raz kolejny pełniło rolę partnera instytucjonalnego konferencji EKF. Trzech członków reprezentowało Towarzystwo na Kongresie w ramach wejściówek partnerskich.