Dyrektywa o pracy platformowej może kosztować polską gospodarkę ponad 18 mld zł rocznie
Restrykcyjne wdrożenie unijnej dyrektywy o pracy platformowej może trwale obniżyć poziom PKB Polski o 0,36%, zmniejszyć zatrudnienie o 0,65% oraz obniżyć realne płace netto o 0,43% w perspektywie około 10 lat.
Takie są wnioski z najnowszego raportu Towarzystwa Ekonomistów Polskich poświęconego gospodarczym skutkom implementacji dyrektywy Platform Work Directive (PWD).
Polska ma czas do 2 grudnia 2026 r. na wdrożenie dyrektywy o pracy platformowej. W raporcie przeanalizowano scenariusz, w którym nowe przepisy prowadzą do szerokiej reklasyfikacji umów, na podstawie których świadczone są usługi za pośrednictwem platform cyfrowych – tj. zastąpienie ich umowami o pracę. Analiza obejmuje kurierów, kierowców oraz freelancerów świadczących usługi za pośrednictwem platform.
Główne mechanizmy oddziaływania reformy to ograniczenie podaży pracy oraz wzrost kosztów pracy. Wymuszona regulacją zmiana obecnych form współpracy do etatów może zmniejszyć opłacalność wykonywania pracy dorywczej, a także ograniczyć liczbę przepracowanych godzin i zwiększyć klin podatkowo-składkowy. W modelowanym scenariuszu reforma obejmuje około 719 tys. osób świadczących usługi za pośrednictwem platform, których łączny czas pracy odpowiada około 210 tys. pełnych etatów.
Do oszacowania skutków ekonomicznych wykorzystano zaawansowane narzędzie, jakim jest model równowagi ogólnej klasy CGE, oparty na międzynarodowym modelu GTAP. Symulacje pokazują, że po około 10 latach od wdrożenia reformy poziom PKB byłby niższy o 0,36% (18 mld zł), zatrudnienie spadłoby o 0,65%, a realne płace netto o 0,43% (w porównaniu ze scenariuszem bez wdrożenia PWD w założonym kształcie). Jednocześnie dochody sektora finansów publicznych wzrosłyby o 0,19% dzięki wyższym składkom i podatkom od pracy. Negatywny wpływ reformy na PKB spowoduje jednak niższe wpływy z VAT i akcyzy, co częściowo niweluje efekt związany z wyższym klinem podatkowym.
Autorzy zwracają uwagę, że część potencjalnych skutków reformy nie została uwzględniona w modelu ilościowym. Dotyczy to między innymi wpływu na konkurencyjność platform cyfrowych, rozwój nowych modeli biznesowych oraz tempo wzrostu produktywności. W ocenie ekonomistów TEP wzrost kosztów zatrudnienia i większe wymogi regulacyjne mogą utrudnić wejście na rynek mniejszym podmiotom i startupom, osłabiając konkurencję w sektorze platformowym.
Reforma może również prowadzić do wzrostu cen usług świadczonych za pośrednictwem platform lub ograniczenia ich dostępności. Skala tych efektów będzie zależeć od specyfiki poszczególnych rynków, dlatego wymaga odrębnych analiz mikroekonomicznych.
Raport został przygotowany przez zespół ekspertów w składzie: dr Aleksander Łaszek, dr Rafał Trzeciakowski, Paweł Pietraszko oraz Damian Olko (koordynacja projektu).
Najważniejsze wnioski raportu:
- trwale niższy poziom PKB o 0,36% w perspektywie około 10 lat;
- spadek zatrudnienia o 0,65%;
- obniżenie realnych płac netto o 0,43%;
- wzrost dochodów sektora finansów publicznych o 0,19%.
Raport dostępny jest tutaj:
Towarzystwo Ekonomistów Polskich (TEP) krzewi wiedzę ekonomiczną i wyjaśnia zjawiska gospodarcze współczesnego świata, propagując poszanowanie własności prywatnej, wolną konkurencję oraz wolność gospodarczą, jako warunki rozwoju Polski. Zrzesza praktyków biznesu i teoretyków różnych dziedzin nauk ekonomicznych.